Darmkanker

Er lijkt een licht gunstig effect te bestaan van matige kofifeconsumptie (3-5 kopjes per dag) op het risico van darmkanker. Dit bleek consistent bij verschillende onderzoeksopzetten (ziekenhuis versus gewone bevolking), geografische gebieden en verschillende verstorende factoren. Van een reeks meta-analyses die de consumptie van koffie en het risico op darmkanker onderzochten, suggereren de meesten een omgekeerd verband. Eén meta-analyse nam geen beschermend effect waar, maar vond ook geen negatief verband tussen koffie en het risico op darmkanker.

  • Een meta-analyse uit 2004 met betrekking tot koffie en darmkanker bestudeerde 3 cohort- en 15 case-control studies uit Japan, 8 Europese landen, Argentinië en de Verenigde Staten, en omvatte 8.713 gevallen van kanker onder 147.227 (Tavani, 2004). De auteurs rapporteerden een heterogeen verband met de opzet van de studie. Cohortstudies namen geen verband waar, terwijl de case-control studies over het algemeen een relatief risico van minder dan 1 vonden.
  • Een andere meta-analyse van 5 cohort en 12 case-control studies, waaronder 6.192 gevallen van darmkanker, vond een 24% lager risico (relatief risico 0,76) bij mensen met een hoge kofifeconsumptie (minstens 4 kopjes per dag) in vergelijking met niet-koffiedrinkers (Giovannucci, 1998). Een andere meta-analyse concludeerde dat er geen beschermend effect werd waargenomen op darmkanker door koffie maar ook geen nadelig effect (Je, 2009).
  • Een meta-analyse uit 2010, met inbegrip van 24 case-control studies, meldde een risicoverlaging van 17% bij koffiedrinkers in vergelijking tot mensen die geen koffie dronken. Het risico daalde met 6% voor elk kopje koffie, en een 30% lager risico (relatieve risico 0,70) op darmkanker bij de mensen die het meeste koffie dronken (Galeone, 2010).
  • Een andere meta-analyse, met inbegrip van 15 cohortstudies, die keek naar de consumptie van koffie en darmkanker, vond een omgekeerd verband tussen koffie en het risico op darmkanker (Yu, 2011). Deze conclusie werd ook gevonden door een meta-analyse uit 2012 van observationele studies, waaronder 15.522 gevallen van darmkanker, en suggereerde dat koffieconsumptie het risico op darmkanker, vooral bij Europeanen en vrouwen, kan verminderen (Li, 2012).
  • Twee Japanse cohortstudies onder 31.550 mensen waarvan 96.000 patiënten met darmkanker, meldde een risicovermindering van 56% bij 3 of meer kopjes koffie per dag, maar alleen in vrouwen (Oba, 2006, Lee, 2007a).
  • Een studie in het noorden van Israël, onder 5.145 gevallen van darmkanker en 4.097 controlepersonen uit het MECC-onderzoek (moleculair epidemiologisch onderzoek naar dikke darmkanker), concludeerde dat koffie werd geassocieerd met een 26% lager risico op het ontwikkelen van darmkanker (Schmit, 2016).
  • Het rapport van het World Research Cancer Fund uit 2011 over dikkedarmkanker vermeld koffie niet als een risicofactor.

Slechts één meta-analyse toont een dosis-respons verband aan (Galeone, 2010), waarbij het ofwel gaat om een drempeleffect of om een verschil tussen koffiedrinkers en niet-koffiedrinkers. Het zou hier om een verstorende factor kunnen gaan in de zin dat patiënten na het begin van de eerste symptomen vaak minder koffie gaan drinken.

Het omgekeerde verband tussen de consumptie van koffie en het risico op darmkanker wordt toegeschreven aan een aantal factoren (Tavani, 2004, Giovannucci, 1998, Je, 2009, Galeone, 2010, Kang, 2011), inclusief:

  • De anti-kankerverwekkende eigenschappen van diterpenen en antioxidanten in koffie.
  • Het vermogen van koffie om de uitscheiding van galzuren en neutrale sterolen in de darm op gang te brengen.
  • De stimulatie van de darmmotiliteit, waardoor mutagene stoffen minder lang in contact zijn met het darmslijmvlies.
  • Het vermogen van cafeïne om de celgroei bij darmkanker te remmen.

Deze informatie is bedoeld voor gezondheidsprofessionals. © 2015, Kenniscentrum Koffie en Gezondheid