Koffie en niet-overdraagbare aandoeningen

Er is veel onderzoek gedaan naar het verband tussen koffie en specifieke gezondheidsklachten. Hieronder volgt een samenvatting van de beschikbare informatie per onderwerp.

Type 2 diabetes

Onderzoeken onder verschillende bevolkingsgroepen hebben een statistisch significant verband aangetoond tussen matige koffieconsumptie (3-5 kopjes per dag) en een verlaagde kans op diabetes type 2.

  • Het drinken van 3 tot 4 kopjes koffie per dag wordt in verband gebracht met circa 25% minder risico op diabetes type 2 in vergelijking met geen koffie of minder dan 2 kopjes per dag (Huxley, 2009, van Dam, 2002).
  • Een meta-analyse (gezamelijke analyse van resultaten uit eerdere onderzoeken) heeft aangetoond dat het risico met nog eens 5 tot 10% afneemt met iedere extra kop koffie, tot 6-8 kopjes per dag (Huxley, 2009).
  • Zes latere epidemiologische studies hebben het lagere risico voor koffiedrinkers onder verschillende bevolkingsgroepen bevestigd (Zhang, 2011, van Dieren, 2009, Sartorelli, 2010, Oba, 2010, Boggs, 2010, Hjellvik, 2011).
  • Momenteel ontbreekt nog een aannemelijk mechanisme waarmee dit verband kan worden verklaard. Het is niet waarschijnlijk dat cafeïne verantwoordelijk is voor het effect, aangezien studies met cafeïnevrije koffie tot vergelijkbare resultaten hebben geleid (van Dieren, 2009, Sartorelli, 2010, Oba, 2010).

Klik hier voor meer informatie over koffie en diabetes type 2.

Koffie en hart- en vaatziekten

Uit onderzoek blijkt dat een gemiddelde consumptie van 3-5 kopjes koffie per dag geen nadelige gevolgen voor de gezondheid van hart en bloedvaten geeft.

  • Onderzoek uit 2009 toont aan dat er geen verband is tussen matige koffieconsumptie (3-5 kopjes per dag) en hart- en vaatziekten (Wu, 2009).
  • Er lijkt mogelijk zelfs sprake te zijn van een verband tussen koffiedrinken en een lagere kans op beroerten bij vrouwen (Lopez-Garcia, 2009).
  • Uit ander onderzoek (Gardener, 2013) blijkt dat het drinken van koffie en thee in verband kan worden gebracht met een lager risico op overlijden ongeacht de oorzaak, vooral bij mensen die meer dan 4 kopjes per dag dronken.

Er is ook uitgebreid onderzoek gedaan naar het verband tussen koffieconsumptie en belangrijke risicofactoren voor hart- en vaatziekten:

  • Bloeddruk: de meeste onderzoeken laten zien dat een regelmatige consumptie van cafeïnehoudende koffie nauwelijks gevolgen heeft voor de bloeddruk (circa 2/1 mmHg) over een langere periode en de kans op hoge bloeddruk niet verhoogt (Geleijnse, 2008).
  • Cholesterol: koffie kan van invloed kan zijn op het cholesterolgehalte. Dit is afhankelijk van de zetmethode. De cholesterolverhogende bestanddelen in koffie, cafestol en kahweol, blijven grotendeels achter in het papieren filter maar komen bij kookkoffie en koffie die met een cafetière is gezet in het zetsel terecht (Urgert en Katan, 1996, Jee, 2001). Filterkoffie, koffiepads en oploskoffie bevatten vrijwel geen van deze cholesterolverhogende verbindingen en zullen het cholesterolgehalte niet of nauwelijks beinvloeden.

Klik hier voor meer informatie over koffie en de gezondheid van het hart.

Kanker

  • Er is veel onderzoek gedaan naar een mogelijk verband tussen koffiedrinken en het risico op kanker. In 1991 heeft Het International Agency for Research on Cancer (IARC) deze informatie bestudeerd en geconcludeerd dat er beperkt bewijs is voor een mogelijk verband tussen koffie en blaaskanker, maar onvoldoende bewijs voor een verband tussen koffie en alvleesklierkanker, eierstokkanker en kanker op andere plaatsen in het lichaam. Sindsdien zijn er vele studies gedaan en in 2016 zal IARC opnieuw een evaluatie uitvoeren.
  • De huidige stand van de wetenschap wijst niet op een verband tussen matig koffiedrinken en een verhoogd risico op kanker op de meeste plaatsen in het lichaam (Yu, 2011) of een verhoogde kans op overlijden door kanker (Nkondjock, 2009).
  • Er is geen verband aangetoond tussen koffiedrinken en een verhoogde kans op slokdarm-, maag-, alvleesklier-, nier-, prostaat-, huid-, eierstok- of borstkanker.
  • Uit onderzoek blijkt verder dat koffieconsumptie in verband kan worden gebracht met een verlaagd risico op kanker op een aantal plaatsen in het lichaam, waaronder de mondholte/keelholte, lever, het baarmoederslijmvlies, de hersenen, darmen en het rectum. Er is echter nader onderzoek vereist om dit verband te verklaren (Lee, 2007, Bravi, 2007, Larsson, 2007, Botelho, 2006, Nilsson, 2010, Galeone, 2010).
  • Een aantal onderzoeken duidt op een mogelijk verhoogd risico op blaas-66 en longkanker67 onder koffiedrinkers. In beide gevallen is sprake van verstorende variabelen, zoals roken en alcoholconsumptie, en is nader onderzoek nodig om dit verband te bevestigen.

Klik hier voor meer informatie over koffie en kanker.


Deze informatie is bedoeld voor gezondheidsprofessionals. © 2015, Kenniscentrum Koffie en Gezondheid