Consumptierichtlijnen

Richtlijnen voor cafeïne-inname

In 2015 heeft de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) een wetenschappelijk rapport gepubliceerd over de veiligheid van cafeïne (EFSA, 2015). In het rapport wordt aangegeven dat een cafeïne-inname tot 400 mg per dag en 200 mg in één consumptiemoment, uit alle bronnen, geen gevolgen heeft voor de gezondheid voor volwassenen van de algemene bevolking.

EFSA heeft verder in haar rapport vermeld dat enkelvoudige porties van 100 mg cafeïne bij sommige volwassenen kunnen leiden tot het moeilijker in slaap komen of minder lang slapen, met name als de cafeine geconsumeerd is vlak voor het slapengaan.

In 1983 heeft het Europese Wetenschappelijk Comité voor de Voeding (SCF, Report of the Scientific Committee for Food on Cafeïne) gekeken naar de gezondheidseffecten van cafeïneconsumptie (SCF, 1983). De conclusie luidde destijds dat er bij normale consumptieniveaus geen reden tot bezorgdheid was over carcinogene of mutagene (verandering teweegbrengende) effecten van cafeïne bij mensen. Uit de bestudeerde gegevens kwamen geen teratogene (misvormende) effecten bij mensen naar voren en eveneens geen nadelige gevolgen voor de voortplanting, of voor de zwangerschap.

Al geruime tijd wordt zwangere vrouwen geadviseerd hun cafeïne-inname te beperken. In 2015 heeft de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA, 2015) een rapport uitgebracht waarin zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven wordt geadviseerd hun cafeïne-inname te beperkten tot 200 mg per dag uit alle bronnen.

> Klik hier voor meer informatie over cafeïneconsumptie tijdens de zwangerschap.

De laatste jaren wordt er bezorgdheid geuit over cafeïneconsumptie onder kinderen en adolescenten, met name ten aanzien van energiedranken, die ook andere bestanddelen bevatten die mogelijk gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid. In het Verenigd Koninkrijk bedroeg de dagelijkse cafeïneconsumptie onder kinderen (5 tot 10 jaar) 12 mg op 7-jarige leeftijd en 24 mg op 10-jarige leeftijd. 54 procent van de cafeïne was afkomstig uit koolzuurhoudende dranken 8 procent uit thee en 38 procent uit chocoladehoudende voedingsmiddelen en dranken. De cafeïne was niet afkomstig uit koffie (Ellison, 1995). Uit een recent Amerikaans onderzoek (2013) is gebleken dat de meerderheid van de dagelijkse cafeïne-inname bij kinderen en adolescenten uit andere cafeïnehoudende producten komt zoals frisdranken en energiedranken (Mitchell, 2013).

Effecten van hogere cafeïne-inname

Net als voor veel bestanddelen in onze dagelijkse voeding geldt dat overmatige consumptie van cafeïne bij sommige mensen kan leiden tot ongewenste bijwerkingen. De meeste mensen consumeren een hoeveelheid cafeïne waarbij ze zich prettig voelen en zullen daarom geen last hebben van dit soort effecten. Mensen die teveel cafeïne consumeren, kunnen gevoelens van angst, hyperactiviteit, nervositeit en een verstoord slaappatroon ervaren.

Cafeïne verlaagt de hoeveelheid slaap en met name de regeling van de diepe slaap en REM-slaap (Porkka-Heiskanen, 2011). Deze effecten kunnen uiteenlopen door onderlinge verschillen in de uiting van de gencodering voor de adenosine-A2A-receptor (Rétey, 2007, Byrne, 2012). Ook de toegenomen angstgevoelens als gevolg van cafeïne die door sommigen wordt gemeld, kan worden gekoppeld aan een andere verschijningsvorm van het A2A-receptorgen (Alsene, 2003). De cafeïneconsumptie wordt echter niet erg beïnvloed door zijn angstverhogende werking, deels omdat mensen hiervoor een tolerantie ontwikkelen (Rogers, 2010). De negatieve effecten als gevolg van overmatige consumptie verdwijnen snel zodra mensen terugkeren naar hun reguliere consumptiepatroon. Het is bekend dat sommige mensen meer last hebben van deze effecten dan anderen.

De meeste mensen lijken bewust of onbewust gebruik te maken van de effecten van cafeïne op de gemoedstoestand. De keuze voor koffie/cafeïne wordt beïnvloed door de interactie tussen de gemoedstoestand vóór het drinken en de verwachte effecten op basis van het cafeïnegehalte in de drank (Booth, 1992, French, 1994). De meeste mensen zullen hun cafeïneconsumptie daarom zelf matigen tot een niveau waarbij zij zich prettig voelen.


Deze informatie is bedoeld voor gezondheidsprofessionals. © 2015, Kenniscentrum Koffie en Gezondheid