Potentiële mechanismen

Het inverse verband tussen koffieconsumptie en het ontstaan van symptomatische galstenen (of galblaasaandoeningen) is alleen waarneembaar bij cafeïnehoudende koffie en niet bij cafeïnevrije koffie (Leitzmann, 1999a, Leitzmann, 2002b), wat zou kunnen wijzen op een gunstig effect van cafeïne.

Anderzijds is bij een kleinschalige studie (Douglas, 1990) gebleken dat de consumptie van 165 ml (ofwel 2 kopjes) koffie leidde tot een verhoogd cholecystokininegehalte* in het plasma dat leidde tot galblaascontractie. Deze effecten deden zich zowel bij cafeïnehoudende als cafeïnevrije koffie voor (Douglas, 1990). Bij cafeïnevrije koffie was het effect doorgaans iets kleiner, maar niet statistisch anders dan bij gewone koffie. Dit zou erop wijzen dat waarschijnlijk ook andere koffiebestanddelen dan cafeïne een rol spelen.

Het is mogelijk dat koffie en cafeïne in de eerste stadia van de aandoening de ontwikkeling van galstenen voorkomen of vertragen, of de symptomen vertragen. In dit geval zijn galblaascontracties waarschijnlijk gunstig. Indien er reeds sprake is van symptomatische galstenen kunnen verdere galblaascontracties als gevolg van koffie en cafeïne de symptomen echter verhevigen.

De waargenomen verschillen in de verbanden tussen koffieconsumptie en niet eerder gediagnosticeerde (~non-symptomatische) versus reeds gediagnosticeerde (~symptomatische) galblaasaandoeningen (Ruhl, 2000) wijzen inderdaad op een dubbelrol voor koffie en cafeïne. Met andere woorden, in plaats van het ontwikkelen van ernstigere klachten door het verminderen van de koffieconsumptie, zullen mensen met symptomatische galstenen eerder hun koffieconsumptie verlagen ter voorkoming van klachten.

*Cholecystokinine is een maag- en darmhormoon dat in de twaalfvingerige darm wordt aangemaakt na de inname van vetten en andere voedingsstoffen. Het stimuleert de afgifte van gal vanuit de galblaas en spijsverteringsenzymen vanuit de alvleesklier, waardoor de spijsvertering mogelijk wordt.

Deze informatie is bedoeld voor gezondheidsprofessionals. © 2015, Kenniscentrum Koffie en Gezondheid