Coronaire hartziekten

In 2009 heeft een groep Chinese onderzoekers (Wu, 2009) een meta-analyse gepubliceerd van 21 prospectieve cohortonderzoeken naar koffieconsumptie en coronaire hartziekte (11 onderzoeken uit de VS, 3 uit Zweden, 2 elk uit Noorwegen, Finland en Schotland en één uit Denemarken). Deze meta-analyse omvatte 407.806 deelnemers en 15.599 nieuwe gevallen van coronaire hartziekten over een gemiddelde follow-up van 12 jaar.

Tussen de resultaten van de afzonderlijke cohortonderzoeken waren verschillen zichtbaar. Zo meldden van de in totaal 21 studies twee onderzoeken een positieve samenhang en twee andere een negatieve samenhang voor zowel de groep die vier tot zes kopjes koffie per dag dronk en de groep die meer dan zes kopjes per dag dronk. Bij de algehele evaluatie werd echter geen statistisch significant verband aangetoond tussen koffiedrinken en een langdurig risico op coronaire hartziekten. Bovendien werd gematigde koffieconsumptie in verband gebracht met een verlaagd risico bij vrouwen.

Sindsdien zijn er nog drie prospectieve cohortonderzoeken naar koffie en coronaire hartziekten gepubliceerd in Zweden, Nederland en Japan.

  • Het Nederlandse onderzoek (de Koning Gans, 2010) omvatte 37.514 deelnemers die gedurende 13 jaar werden gevolgd, waaronder 1387 gevallen van coronaire hartziekte. Hierbij werd een U-vormig verband aangetoond tussen koffieconsumptie en een licht verminderd risico op coronaire hartziekte. Het risico was het laagst in de groep die twee tot drie kopjes per dag dronk.

  • Bij het Japanse onderzoek (Sugiyama, 2010) werden 37.742 deelnemers ruim tien jaar lang gevolgd, waarvan er 426 overleden aan hart- en vaatziekten en 2454 overleden door uiteenlopende oorzaken. Er werden statistisch significante omgekeerde verbanden waargenomen tussen koffieconsumptie en zowel mortaliteit door uiteenlopende oorzaken als mortaliteit door hart- en vaatziekten bij vrouwen. Bij mannen was geen sprake van een verband met hart- en vaatziekten.

  • Het Zweedse onderzoek (Ahmed, 2009) volgde 37.315 mannelijke deelnemers gedurende negen jaar, waaronder 784 gevallen van hartfalen. Bij dit onderzoek werd geen verband aangetoond tussen koffieconsumptie en hartfalen, zelfs niet in de groep die meer dan vijf kopjes per dag dronk.

Een ander, kleinschaliger Zweeds onderzoek (Nilson, 2009) dat in plaats van een prospectieve cohort was gebaseerd op case-control (375 gevallen van eerste hartinfarct) wees uitsluitend bij mannen op een statistisch significant positief verband met filterkoffie. Bij vrouwen werd geen associatie gevonden.

Al deze onderzoeken samen bezien, blijkt dat bij de overgrote meerderheid geen verband wordt aangetroffen tussen koffieconsumptie en coronaire hartziekte. Er bestaan echter wel aanzienlijke verschillen tussen de onderzoeken, zowel wat betreft statistisch significante negatieve als positieve verbanden. Bij een aantal onderzoeken zijn statistisch significante negatieve verbanden waargenomen bij vrouwen (Wu, 2009) (Sugiyama, 2010). Ook is er melding gemaakt van een U-vormig verband (de Koning Gans, 2010) (Nilson, 2009).


Deze informatie is bedoeld voor gezondheidsprofessionals. © 2015, Kenniscentrum Koffie en Gezondheid