In een notendop

Resultaten op basis van epidemiologisch onderzoek duiden op een omgekeerd verband tussen gematigde koffieconsumptie en het risico op uiteenlopende leveraandoeningen: kanker, fibrose en cirrose. Om deze relatie te kunnen bevestigen is meer inzicht nodig over het onderliggende mechanisme. Het is nog niet duidelijk of en in hoeverre dit verlaagde risico is toe te schrijven aan cafeïne.

  • Drie meta-analyses concludeerden dat, op basis van de beschikbare prospectieve cohort- en case-control onderzoeken, is aangetoond dat er een omgekeerd verband bestaat tussen gematigde koffieconsumptie en leverkanker. Dit duidt erop dat koffieconsumptie het risico op leverkanker mogelijk kan verlagen.
  • Met name de resultaten van de prospectieve cohortonderzoeken wijzen op een dosis-responsrelatie. Het drinken van 2 extra kopjes koffie per dag wordt in verband gebracht met 43% minder risico op leverkanker onder bevolkingsgroepen die doorgaans tussen 1 en ruim 5 kopjes per dag drinken.
  • Er zijn de afgelopen jaren verschillende patiëntonderzoeken gepubliceerd. Deze dienen met zorg te worden geïnterpreteerd, zowel vanwege mogelijke onvolkomenheden in studie opzet als de beperkte studieomvang.
    • In een goed opgezet onderzoek onder patiënten met leveraandoeningen gerelateerd aan gevorderde hepatitis-C werd een relatie gevonden tussen regelmatige gematigde koffieconsumptie in verband met een vertraagd ziekteverloop.
  • Het is nog onduidelijk of en in hoeverre het omgekeerde verband tussen koffieconsumptie en deze leveraandoeningen is toe te schrijven aan cafeïne. Er wordt onderzoek gedaan naar diverse mogelijke mechanismen:
    • De belangrijkste primaire cafeïnemetaboliet, paraxanthine, lijkt via een reeks regulerende cycli de synthese te onderdrukken van CTGF (connective tissue growth factor oftewel bindweefselgroeifactor), wat op zijn beurt het verloop van leverfibrose-, -cirrose en -kanker vertraagt.
    • Andere mechanismen houden verband met de anticarcinogene effecten van cafestol en kahweol, en mogelijk de antivirale effecten van chlorogeenzuur en cafeïnezuur.

Deze informatie is bedoeld voor gezondheidsprofessionals. © 2015, Kenniscentrum Koffie en Gezondheid