Beroerte

Volgens de Wereld Hart Federatie worden wereldwijd jaarlijks 15 miljoen mensen getroffen door een beroerte. Daarvan overlijden bijna 6 miljoen mensen en raken nog eens 5 miljoen mensen blijvend invalide. Beroerte is de een na belangrijkste oorzaak van invaliditeit bij dementie. Wereldwijd is beroerte de tweede doodsoorzaak bij mensen boven de 60 jaar, en de vijfde doodsoorzaak bij mensen tussen de 15 en 69 jaar oud (World Heart Federation).

In veel ontwikkelde landen daalt het aantal beroertegevallen terwijl in totaal het huidige aantal beroertes juist stijgt vanwege de vergrijzende bevolking. In ontwikkelingslanden komen beroertes steeds meer voor.

Uit onderzoek blijkt dat gematigde koffieconsumptie het risico op een beroerte kan verlagen en de schadelijke gevolgen van een beroerte kan beperken.

Een prospectief onderzoek onder 26.556 mannelijke Finse rokers meldt dat het risico op een niet-hemorragische beroerte met 12% afnam bij consumptie van 4 tot 5 kopjes koffie per dag. Het risico nam verder af naar 23% bij een koffieconsumptie van 6 kopjes of meer per dag vergeleken met personen die minder dan 2 kopjes per dag dronken. Koffieconsumptie beschermde echter niet tegen intracerebrale (een hersenbloeding in het hersenweefsel) of subarachnoïdale bloeding (tussen de hersenvliezen) (Larsson, 2008).

In een prospectief onderzoek bij 34.670 vrouwen bleek koffieconsumptie (2 tot 5 kopjes per dag) het risico op een beroerte, herseninfarct en subarachnoïdale bloeding met 22 tot 25% te verlagen. Er werd geen relatie gevonden met een intracerebrale bloeding (Larsson, 2011).

Ook de prospectieve Nurses' Health Study onder 83.076 vrouwen meldde een risicoverlaging van 20% op een beroerte bij consumptie van 2 tot 4 kopjes koffie per  dag, vergeleken met één kopje per maand. Het verband was duidelijker onder niet-rokers en ex-rokers; daarbij bedroeg de risicoverlaging 43% bij vier kopjes per dag. Andere cafeïnehoudende drankjes, zoals thee en cafeïnehoudende frisdranken, werden niet in verband gebracht met een risicoverlaging (Lopez-Garcia, 2009).

Een meta-analyse uit 2011 van elf prospectieve onderzoeken, met 10.003 beroertegevallen onder 479.689 deelnemers, concludeerde dat er een zwak, non-lineair omgekeerd verband was tussen koffieconsumptie en het risico op een beroerte (Larsson & Orsini, 2011).

In een andere studie werd aan 10 patiënten die een beroerte hadden gehad, tijdens de 134 minuten na de eerste klinische verschijnselen, een caffeïnolmengsel toegediend (ongeveer 8 tot 9 mg/kg cafeïne - het equivalent van 5-7 koppen koffie - met 0,3-0,4 g / kg ethanol, of twee doses sterke alcohol) en fibrinolyse met weefsel- plasminogeen activator (t-PA). De werkzaamheid van de cocktail was optimaal bij toediening gedurende de eerste 95 minuten. Van de 10 patiënten die met caffeïnol werden behandeld konden 6 mensen zelfstandig dingen doen, terwijl dit alleen bij 26% van de 90 patiënten die op een klassieke manier werden behandeld het geval was (Piriyawat, 2003). De werkingsmechanismen achter deze effecten zouden mogelijk te maken kunnen hebben met de remmende werking van cafeïne op de adenosinereceptoren, en de receptoren van de belangrijkste remmende neurotransmitter GABA door ethanol, echter eerst dient verdere validatie te worden afgewacht.


Deze informatie is bedoeld voor gezondheidsprofessionals. © 2015, Kenniscentrum Koffie en Gezondheid